چاقی بعد از ۵۰ سالگی ممکن است روند کاهش حافظه را تسریع کند

حافظه یکی از عملکردهای پیچیده مغز است که به سلامت و کارکرد صحیح بخش‌های مختلف آن وابسته است. با افزایش سن، عوامل متعددی می‌توانند باعث کاهش توانایی‌های حافظه شوند؛ عواملی مانند کمبود خواب، استرس مزمن، کم‌تحرکی و بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون که بر جریان خون تأثیر می‌گذارند. همچنین مصرف برخی داروها، الکل زیاد و کمبودهای تغذیه‌ای نیز می‌توانند حافظه را مختل کنند.

اگرچه فراموشی‌های جزئی در سنین بالا طبیعی است، مطالعه‌ای جدید روی بیش از ۸۰۰۰ فرد بالای ۵۰ سال نشان می‌دهد که اضافه وزن نیز می‌تواند نقش مهمی در تسریع کاهش حافظه و دیگر عملکردهای شناختی داشته باشد.

ارتباط شاخص توده بدنی با کاهش عملکرد مغز

برای بررسی رابطه بین وزن و سلامت مغز، پژوهشگران دانشگاه نیویورک داده‌های ۸۲۵۲ سالمند آمریکایی را که به مدت حداکثر ۲۴ سال تحت نظر بودند، تحلیل کردند. در این مطالعه، وضعیت سلامت و توانایی‌های شناختی افراد، به ویژه حافظه و عملکردهای اجرایی مانند تمرکز، برنامه‌ریزی، سازماندهی فعالیت‌ها، تصمیم‌گیری و مدیریت هیجانات، مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتایج منتشر شده در مجله Journal of Neurology نشان داد افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری داشتند، کاهش سریع‌تری در عملکرد شناختی تجربه کردند. همچنین هرچه BMI در طول زمان بالاتر بود، افت حافظه و توانایی‌های فکری شدیدتر بود. این ارتباط در افراد بالای ۶۵ سال به‌ویژه واضح‌تر بود.

نقش التهاب و مشکلات متابولیکی در کاهش حافظه

اگرچه این مطالعه به طور دقیق نحوه تأثیر اضافه وزن بر پیری مغز را مشخص نکرده است، دانشمندان چند مکانیسم احتمالی را مطرح کرده‌اند. چربی اضافی بدن می‌تواند باعث التهاب مزمن در بدن شود، جریان خون را مختل کند و مصرف قند توسط سلول‌ها را کاهش دهد. این عوامل در نهایت ممکن است عملکرد مغز را تحت تأثیر قرار دهند.

با این حال، پژوهشگران امیدوارند که مدیریت بهتر وزن بتواند روند کاهش شناختی را کند کند و این اثرات مثبت ممکن است ظرف دو سال قابل مشاهده باشند. سوهانگ سانگ، پژوهشگر دانشگاه جورجیا و نویسنده اصلی مطالعه، بر اهمیت کنترل وزن به عنوان یکی از عوامل قابل اصلاح در حفظ سلامت مغز تأکید کرده است.

البته این به معنای تلاش برای کاهش وزن شدید در سنین بالا نیست، زیرا محدودیت کالری بیش از حد می‌تواند منجر به کاهش توده عضلانی و تضعیف بدن شود. هدف اصلی حفظ وزنی متناسب با شرایط فرد، همراه با تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم است.