با فرا رسیدن فصل پاییز، نوشیدنیهای متنوعی مانند لاته کدو حلوایی و شکلات داغ محبوب میشوند، اما یکی دیگر از نوشیدنیهای پرطرفدار این فصل، چای لاته است. این نوشیدنی با ترکیب ادویهها و حس آرامشبخشی که ایجاد میکند، اغلب به عنوان گزینهای سالمتر تصور میشود، اما متخصصان غدد هشدار میدهند که چای لاته شیرین میتواند قند خون را بسیار سریعتر از آنچه فکر میکنیم افزایش دهد.
دکتر دیشا نارنگ، متخصص غدد، در مصاحبه با مجله Parade تأکید میکند که اگرچه نوشیدنیهای شیرین پاییزی حس دلپذیری و نوستالژیک ایجاد میکنند، مصرف روزانه آنها میتواند به سرعت مشکلات قند خون را به دنبال داشته باشد. تحقیقات نشان دادهاند که نوشیدن روزانه تنها یک نوشیدنی شیرین، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را تا ۲۰ درصد افزایش میدهد.
علت افزایش سریع قند خون با چای لاته
چای لاته شیرین ترکیبی از چای، شیر و به ویژه شربتهای طعمدار یا عصارههای شیرین است. این نوشیدنی فاقد فیبر و جویدن است، بنابراین قند مایع آن به سرعت وارد روده و سپس خون میشود. گلوکز و فروکتوز موجود در آن باعث افزایش ناگهانی قند خون میشوند که پانکراس را مجبور به ترشح مقدار زیادی انسولین میکند. فروکتوز پس از ورود به کبد ممکن است به چربی تبدیل شود و به مرور زمان مقاومت به انسولین را تشدید کند.
مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا (CDC) اعلام کرده است که نوشیدنیهای شیرین یکی از منابع اصلی قندهای افزوده در رژیم غذایی بزرگسالان هستند و یک نفر از هر سه نفر در آمریکا دچار پیشدیابت است که اغلب نادیده گرفته میشود.
چرا چای لاته باعث تمایل به مصرف مجدد میشود؟
یکی از دلایل محبوبیت این نوشیدنی، تأثیر قند بر سیستم پاداش مغز است. دکتر جوزف مونی، متخصص غدد، توضیح میدهد که مصرف قند باعث آزاد شدن دوپامین میشود که مادهای مرتبط با لذت و پاداش است. ترکیب ادویهها و کافئین نیز حس آرامش را تقویت میکند و باعث میشود افراد احساس کنند هر روز به یک خوراکی شیرین نیاز دارند.
دکتر یسیکا گارسیا، متخصص غدد در منهتن، میگوید: «اولین جرعه چای لاته یک لذت خالص است.» افزایش قند خون باعث میشود در حدود نیم ساعت احساس انرژی و خوشحالی کنیم، اما سپس انسولین قند خون را پایین میآورد و گاهی حتی کمتر از سطح اولیه میرساند. این کاهش باعث خستگی، تحریکپذیری و گرسنگی مجدد میشود که ممکن است منجر به خوردن مکرر تنقلات شود. این چرخه ممکن است هر روز بعدازظهر تکرار شود اگر چای لاته شیرین به یک عادت تبدیل شود.
چگونه چای لاته را سالمتر کنیم؟
مطالعات نشان میدهند که مصرف روزانه نوشیدنیهای شیرین حدود ۱۸ درصد خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش میدهد. هدف این نیست که از لذت چای لاته پاییزی صرفنظر کنیم، بلکه باید آن را به گونهای تنظیم کنیم که تأثیر کمتری روی قند خون داشته باشد، به خصوص برای افرادی که سابقه خانوادگی دیابت یا اضافه وزن دارند.
متخصصان توصیه میکنند:
- مقدار شربتها و عصارههای شیرین را کاهش دهید یا حتی حذف کنید، زیرا بیشتر قند سریعالجذب از این منابع میآید.
- از شیر طبیعی یا شیرهای گیاهی بدون شکر استفاده کنید تا پروتئین و لطافت بدون افزودن قند دریافت کنید.
- اندازه فنجان را کوچکتر انتخاب کنید، چون حجم نوشیدنی با میزان افزایش قند خون رابطه مستقیم دارد.
- گزینه دیگر، سفارش چای چای ساده با کمی شیر بدون شکر یا تهیه آن در خانه با ادویههای مخصوص و شیر طبیعی است.




