چشمها مانند سایر اعضای بدن با افزایش سن دچار تغییراتی طبیعی میشوند. بسیاری از افراد در حوالی 40 سالگی متوجه میشوند که برای خواندن پیامها باید دست خود را دورتر بگیرند یا در نور کم خواندن برایشان دشوارتر شده است. معمولاً این مشکلات را به خستگی یا استفاده زیاد از صفحهنمایشها نسبت میدهند و فکر میکنند شاید نیاز به عینک باشد، اما اغلب مراجعه به چشمپزشک را به تعویق میاندازند.
با این حال، متخصصان چشم توصیه میکنند که یک معاینه کامل چشم باید حدود 40 سالگی انجام شود و هرگز نباید بعد از 50 سالگی به تعویق بیفتد. این معاینه باید حتماً شامل بررسی دقیق شبکیه چشم با گشاد کردن مردمک باشد. چرا که علاوه بر پیرچشمی که بخشی از روند طبیعی پیری چشم است، بیماریهای جدیتری مانند گلوکوم، آب مروارید، رتینوپاتی دیابتی و آسیبهای ماکولا میتوانند به طور پنهان پیشرفت کنند و قبل از بروز علائم، شبکیه را تخریب کنند.
چرا 40 سالگی نقطه عطف سلامت چشم است؟
دکتر جیمز کلی، چشمپزشک، در گفتوگو با مجله پاراد، تأکید میکند که چشمها به طور اجتنابناپذیری با سن تغییر میکنند و دید به تدریج دچار تغییر میشود. در حدود 45 سالگی، بسیاری از بیماران به دلیل مشکل در خواندن نزدیک، که نشانهای از پیرچشمی است، مراجعه میکنند. در این سن، عدسی چشم انعطافپذیری خود را از دست میدهد و تمرکز روی اشیای نزدیک دشوارتر میشود. این کاهش توانایی تمرکز معمولاً از حدود 40 سالگی شروع میشود و به همین دلیل بسیاری از بزرگسالان به استفاده از عینک مطالعه روی میآورند.
با این حال، دکتر کلی تأکید میکند: «بهترین راه برای حفظ بینایی، مراجعه به چشمپزشک است. از 40 سالگی و به طور قطع از 50 سالگی، هر فرد باید تحت معاینه چشم با گشاد کردن مردمک قرار گیرد تا هرگونه مشکل به صورت زودهنگام شناسایی شود.»
اهمیت معاینه شبکیه با گشاد کردن مردمک
در این معاینه، قطرههای خاصی برای گشاد شدن مردمک چشم استفاده میشود که بین 20 تا 45 دقیقه طول میکشد. این کار به چشمپزشک اجازه میدهد تا شبکیه، عصب بینایی و رگهای خونی را به دقت بررسی کند. در این مرحله میتوان آب مروارید اولیه، گلوکوم، رتینوپاتی دیابتی یا آسیبهای ماکولا را پیش از آنکه دید را مختل کنند، شناسایی کرد.
دکتر ووکاس مونیر، چشمپزشک در مریلند، یادآور میشود که این بیماریها به آرامی و بدون علامت شروع میشوند و بیمار معمولاً متوجه آنها نمیشود. «تشخیص زودهنگام اغلب میتواند از دست دادن بینایی را پیشگیری کند. پس از 50 سالگی، چشمپزشک ممکن است معاینات منظمتری را برای پیگیری تغییرات توصیه کند.»
پس از گشاد شدن مردمک، پزشک با استفاده از نور و عدسیهای بزرگکننده داخل چشم را معاینه میکند و گاهی عکسهایی از شبکیه میگیرد. این معاینه دردناک نیست اما دید نزدیک برای چند ساعت تار میشود و حساسیت به نور افزایش مییابد. بنابراین بهتر است این معاینه در زمانی انجام شود که فرد بتواند همراه داشته باشد.
متخصصان توصیه میکنند این معاینه کامل با بررسی شبکیه در حدود 40 سالگی انجام شود و سپس هر دو تا چهار سال یک بار برای افراد بدون ریسک خاص تکرار گردد.




