پس از درمان سرطان سینه، بسیاری از زنان با مشکلاتی مانند اختلال حافظه، کاهش تمرکز و احساس کندی ذهنی مواجه میشوند که به آن «مه مغزی» یا «شیمیدرمانی مغزی» گفته میشود. این مشکلات ممکن است به دلیل عوامل مختلفی از جمله خود سرطان، شیمیدرمانی، هورموندرمانی، تغییرات هورمونی، التهاب، اختلالات خواب و وضعیت روانی ایجاد شوند.
برآوردها نشان میدهد که بین ۱۵ تا ۲۵ درصد از زنان بازمانده از سرطان سینه، پس از تشخیص و درمان، همچنان دچار مشکلات شناختی باقی میمانند. این مشکلات شامل دشواری در به یاد آوردن کلمات، حفظ اطلاعات، دنبال کردن گفتگو و تمرکز روی کارها است. برخی نیز احساس میکنند سرعت تفکرشان کاهش یافته و سریعتر خسته میشوند.
مطالعهای جدید درباره مکمل اوزالواستات
دکتر پاتریشیا گنز از دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس (UCLA) در مطالعهای به بررسی تأثیر مکمل غذایی حاوی اوزالواستات پرداخته است. اوزالواستات مولکولی است که به طور طبیعی در بدن وجود دارد و نقش مهمی در تولید انرژی سلولی و تنظیم انتقال پیامهای عصبی دارد.
یکی از عوامل مؤثر در اختلالات شناختی پس از سرطان، التهاب ناشی از بیماری و درمانهاست که میتواند تولید انرژی در سلولهای مغزی و انتقال پیامهای عصبی را مختل کند. این انتقال پیامها به ویژه به واسطه مادهای به نام گلوتامات انجام میشود که در عملکرد مغز نقش کلیدی دارد. اختلال در تنظیم گلوتامات میتواند باعث کاهش تمرکز و برخی عملکردهای شناختی شود. اوزالواستات به تنظیم این فرآیندها کمک میکند و به همین دلیل مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
نتایج آزمایش بالینی بر 18 زن
در این مطالعه فاز دوم، ۱۸ زن با میانگین سنی ۵۰ سال که بین یک تا پنج سال پیش سرطان سینه در مراحل اولیه داشتهاند و مشکلات شناختی قابل توجهی را تجربه میکردند، شرکت کردند. این افراد روزانه دو بار و هر بار ۵۰۰ میلیگرم اوزالواستات به مدت هشت هفته مصرف کردند.
با استفاده از پرسشنامهها و آزمایشهای مختلف، تواناییهای حافظه، توجه، سرعت پردازش اطلاعات و عملکرد اجرایی آنها ارزیابی شد. نتایج نشان داد که ۱۶ نفر از شرکتکنندگان دوره درمان را کامل کردند و همه آنها بهبود قابل توجهی در مشکلات شناختی خود گزارش کردند. این بهبودها از هفته چهارم شروع شده و در طول دوره درمان افزایش یافت.
کاهش خستگی و بهبود وضعیت جسمانی
علاوه بر بهبود حافظه و تمرکز، شرکتکنندگان کاهش قابل توجهی در خستگی، به ویژه خستگی ذهنی که پس از بازگشت به فعالیتهای روزمره بسیار آزاردهنده است، گزارش کردند. همچنین بهبود وضعیت جسمانی آنها نیز مشاهده شد.
با این حال، هنوز مشخص نیست که این تغییرات به طور مستقیم ناشی از مصرف اوزالواستات بوده است یا عوامل دیگری نیز در آن نقش داشتهاند، زیرا این مطالعه فاقد گروه کنترل و دارونما بود. به همین دلیل، پژوهشگران قصد دارند یک آزمایش بالینی تصادفی کنترلشده با دارونما را در اواخر سال ۲۰۲۶ آغاز کنند تا نتایج دقیقتری به دست آورند.




