مطالعه‌ای بزرگ در ژاپن نشان می‌دهد که خوردن صبحانه منظم می‌تواند به استحکام استخوان‌ها کمک کند و خطر شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان را کاهش دهد. این تحقیق که روی بیش از ۹۲۷ هزار نفر بالای ۲۰ سال انجام شده، ارتباطی میان زمان‌بندی وعده‌های غذایی و احتمال شکستگی‌های استخوانی را بررسی کرده است.
محققان دانشگاه پزشکی نارا با استفاده از داده‌های سلامت و سبک زندگی افراد بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲، به مدت حدود ۲.۶ سال، ۲۸ هزار و ۱۹۶ مورد شکستگی‌های مهم استخوانی مانند لگن، مهره‌ها، بازو و ساعد را ثبت کردند. نتایج نشان داد افرادی که بیش از سه بار در هفته صبحانه را حذف می‌کردند، ۱۸ درصد بیشتر در معرض شکستگی قرار داشتند. همچنین کسانی که کمتر از دو ساعت قبل از خواب شام می‌خوردند، ۸ درصد ریسک بیشتری داشتند. ترکیب این دو عادت ناسالم، احتمال شکستگی را بیش از این افزایش می‌داد.
جزئیات آماری و گروه‌های پرخطر
با استفاده از مدل آماری «خطر نسبی»، مشخص شد که حذف صبحانه با ضریب ۱.۱۸ و شام دیرهنگام با ضریب ۱.۰۸ با افزایش ریسک شکستگی همراه است. این نتایج در ژورنال معتبر «جامعه غدد درون‌ریز» منتشر شده است. زنان و افراد سیگاری بیشترین آسیب‌پذیری را داشتند، در حالی که خواب کافی و پیاده‌روی سریع با سلامت بهتر استخوان‌ها مرتبط بود.
تفسیر نتایج و عوامل مؤثر
این مطالعه مشاهده‌ای است و نشان‌دهنده ارتباط است نه علت مستقیم. افرادی که صبحانه نمی‌خورند معمولاً سبک زندگی کم‌تحرک‌تر و سیگارکشیدن بیشتری دارند که می‌تواند در افزایش ریسک شکستگی نقش داشته باشد. همچنین مطالعه‌ای دیگر در سال ۲۰۲۳ با روش‌های ژنتیکی، اثر مستقیم حذف صبحانه بر تراکم استخوان را تأیید نکرده است. بنابراین کیفیت کلی رژیم غذایی، مصرف کلسیم و پروتئین، و همچنین ریتم‌های زیستی بدن در این رابطه اهمیت دارند.
شام دیرهنگام ممکن است خواب و هورمون‌های مرتبط با بازسازی استخوان را مختل کند و در درازمدت به شکنندگی استخوان‌ها منجر شود.
صبحانه سالم برای استخوان‌ها چگونه است؟
انجمن‌های علمی ایتالیا توصیه می‌کنند صبحانه باید ۱۵ تا ۲۵ درصد انرژی روزانه را تأمین کند، بلافاصله پس از بیداری خورده شود و ترکیبی از گروه‌های مختلف غذایی باشد. برای حمایت از سلامت استخوان‌ها، مصرف منابع کلسیم و پروتئین در صبحانه اهمیت دارد. نمونه‌ای از صبحانه مناسب شامل:
- یک منبع غلات کامل مانند نان سبوس‌دار یا جوی دوسر
- محصول لبنی یا جایگزین غنی از کلسیم
- یک میوه تازه
- در صورت نیاز، مقداری مغز خشکبار
البته مراقبت از استخوان‌ها تنها به صبحانه محدود نمی‌شود. ترک سیگار، محدود کردن مصرف الکل، فعالیت بدنی منظم از جمله پیاده‌روی سریع یا ورزش‌های تحمل وزن، خواب کافی و دریافت مناسب کلسیم و ویتامین D از دیگر عوامل مهم پیشگیری از پوکی استخوان هستند.
پیام کلیدی این مطالعه ژاپنی این است که داشتن وعده‌های غذایی منظم و نه خیلی دیرهنگام، همراه با سبک زندگی فعال، می‌تواند به حفظ استحکام استخوان‌ها در طول سال‌ها کمک کند.
