مطالعات جدید نشان می‌دهد که بیش از نیمی از کودکان بین ۸ تا ۱۸ سال، در طول یک هفته کمتر از ۱۰ نوع غذای مختلف مصرف می‌کنند. این غذاها اغلب شامل گزینه‌های تکراری و مطمئن مانند ماکارونی، برنج، مرغ و استیک هستند. پزشکان تغذیه هشدار می‌دهند که محدود کردن تنوع غذایی کودکان به نفع آن‌ها نیست، زیرا هرچه در کودکی تنوع غذایی کمتر باشد، احتمال کاهش مصرف غذاهای متنوع در آینده بیشتر خواهد بود.
آمار و نتایج نظرسنجی
بر اساس نظرسنجی موسسه OpinionWay که در بازه ۱۵ تا ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۵ و با مشارکت ۱۰۳۳ والدین انجام شده، ۲۴ درصد از کودکان تنها بین ۱ تا ۵ نوع غذا در هفته مصرف می‌کنند و ۴۰ درصد دیگر بین ۶ تا ۱۰ نوع غذا مصرف دارند. میانگین کلی تنوع غذایی کودکان ۱۲ نوع غذا در هفته گزارش شده است.
این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که ۷۶ درصد از کودکان هرگز برخی سبزیجات مانند پاک چوی یا شلغم هندی را نچشیده‌اند. بیش از نیمی از والدین اذعان دارند که برای قانع کردن کودک به خوردن سبزیجات درگیر چالش‌های مکرر هستند و ۵۹ درصد آن‌ها نمی‌دانند چگونه تنوع غذایی را در وعده‌ها افزایش دهند.
دلیل محدودیت تنوع غذایی کودکان
یکی از دلایل اصلی محدودیت تنوع غذایی، تمایل خانواده‌ها به استفاده از غذاهای سریع و ساده مانند مرغ، برنج یا ماکارونی است که بدون بحث پذیرفته می‌شوند. همچنین، بسیاری از والدین به دلیل عدم علاقه یا ناآشنایی با سبزیجاتی مانند کلم بروکسل، رازیانه یا کدو حلوایی، آن‌ها را در برنامه غذایی کودک نمی‌گنجانند.
علاوه بر این، فاز نئو فوبیا یا ترس از غذاهای جدید که معمولاً بین ۲ تا ۶ سالگی رخ می‌دهد، باعث می‌شود کودکان نسبت به غذاهای تازه مقاومت نشان دهند. متخصصان توصیه می‌کنند که بدون فشار آوردن، غذاهای جدید را چندین بار در شرایط آرام به کودک معرفی کرد تا احتمال پذیرش آن‌ها افزایش یابد.
راهکارهای افزایش تنوع غذایی بدون تنش
مطالعات نشان می‌دهد که فضای مثبت و بدون تنش هنگام غذا خوردن به اندازه محتوای بشقاب اهمیت دارد. اجتناب از تهدید، اجبار یا شرط گذاشتن برای خوردن غذا، می‌تواند از ایجاد مقاومت کودک جلوگیری کند.
برخی روش‌های موثر برای افزایش تنوع غذایی عبارتند از:
- ارائه مقدار بسیار کم از غذای جدید در کنار غذای مورد علاقه کودک
- تنوع در روش‌های پخت مانند کبابی، سوپ، گراتن یا خام به جای همیشه آب‌پز
- معرفی تنها یک غذای جدید در هفته و تکرار آن در چند وعده
- آماده‌سازی سبزیجات به مقدار زیاد و نگهداری برای استفاده در روزهای شلوغ
- تشویق والدین به خوردن سبزیجات در حضور کودک تا الگوی مثبتی ایجاد شود
پیشنهاد شده است که والدین یک برنامه دو هفته‌ای برای معرفی سبزیجات داشته باشند؛ هفته اول سبزیجات ساده‌تر مانند هویج کبابی یا سوپ کدو را سه بار ارائه دهند و در هفته دوم سبزیجات دشوارتر مانند کلم بروکسل یا رازیانه را با چاشنی مناسب و چند بار معرفی کنند بدون اینکه کودک مجبور به تمام کردن بشقاب شود.
هدف نهایی این است که سبزیجات در هر وعده غذایی حضور داشته باشند، چه به صورت خام و چه پخته، زیرا این گروه غذایی مواد مغذی منحصر به فردی را فراهم می‌کند که در سایر غذاها یافت نمی‌شود.
