اگر کودک شما بارها و بارها همان انیمیشن را می‌بیند، ممکن است احساس کنید که این رفتار شما را خسته و گیج می‌کند. اما این عادت که بسیار رایج است، نه یک لجبازی بی‌معنی و نه اتلاف وقت، بلکه پاسخی به نیازهای عمیق کودک در زمینه امنیت، زبان و یادگیری است. در حالی که شما ممکن است از تکرار خسته شوید، مغز کودک شما در حال فعالیت و پردازش است.
روانشناس خاویر د هارو در مصاحبه‌ای با روزنامه اسپانیایی لا وانگاردیا در تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۵ توضیح می‌دهد که تکرار برای بزرگسالان خسته‌کننده است، اما برای کودکان آرامش‌بخش و محرک است. این تکرار به کودکان کمک می‌کند تا جهان را سازماندهی کنند، احساسات را درک کنند و دایره لغات خود را گسترش دهند. در واقع، در حالی که شما از این تکرار خسته می‌شوید، کودک شما در حال تثبیت و تقویت چارچوب‌های ذهنی خود است.
امنیت و کنترل با تکرار داستان
دیدن مکرر همان داستان به کودک امکان می‌دهد هر صحنه را پیش‌بینی کند. او می‌داند که قهرمان بر ترس خود غلبه می‌کند، شخصیت منفی مجازات می‌شود و جدایی‌ها با دیدارهای دوباره پایان می‌یابد. این پیش‌بینی‌پذیری حس امنیت عاطفی قوی‌ای ایجاد می‌کند. کودک احساس می‌کند در دنیایی که اغلب غیرقابل پیش‌بینی است، کنترل و تسلطی دارد، به خصوص در مواجهه با جدایی‌ها، چهره‌های جدید و قوانین متغیر.
وقتی محیط اطراف کودک او را دچار اضطراب می‌کند، تماشای همان فیلم آشنا مانند یک پناهگاه ذهنی آرامش‌بخش عمل می‌کند که در آن هیچ اتفاق بدی نمی‌افتد و پایان داستان را می‌داند.
تکرار و یادگیری زبان
خاویر د هارو تأکید می‌کند که کودکان خردسال از طریق مشاهده، انجام دادن و تکرار یاد می‌گیرند. هر بار تماشای فیلم، ساختارهای جمله‌ای، عبارات و دیالوگ‌ها در ذهن کودک تقویت می‌شود. وقتی بزرگسالان با تکرار داستان موافقت می‌کنند، کودک لغات جدید، اصطلاحات و راه‌حل‌های موقعیت‌های روزمره را می‌آموزد.
کودک در ذهن خود «سناریوهای درونی» می‌سازد؛ مثلاً چگونه درخواست کمک کند، چگونه عذرخواهی کند و چگونه آرام شود که این مهارت‌ها در مدرسه، خانه و میان خواهر و برادرها کاربرد دارند.
یک تیم پژوهشی روانشناسی رشد این نظریه را روی ۵۰ کودک ۲۶ تا ۲۹ ماهه آزمایش کردند. نتایج نشان داد که کودکان کلمات جدید را بهتر یاد می‌گیرند وقتی این کلمات در موقعیت‌های قابل پیش‌بینی ظاهر شوند تا موقعیت‌های تصادفی، با میانگین عملکرد ۰.۶۹ در مقابل ۰.۵۶.
یک مقاله آموزشی در مجله علمی Frontiers for Young Minds این پدیده را با مفهوم «بار شناختی» توضیح می‌دهد: وقتی داستان برای کودک آشناست، نیازی نیست انرژی زیادی برای دنبال کردن داستان صرف کند و می‌تواند روی جزئیات دیگر مانند دیالوگ‌ها، تصاویر و لحن صداها تمرکز کند که این امر یادگیری زبان و توجه به ظرایف را تسهیل می‌کند.
چرا هر بار فیلم دقیقاً یکسان نیست؟
برای والدین ممکن است تکرار فیلم همیشه یکسان به نظر برسد، اما برای کودک اینطور نیست. خاویر د هارو می‌گوید که کودکان هر بار جزئیات جدیدی را می‌بینند که قبلاً متوجه نشده بودند؛ مثلاً یک حالت چهره، یک شیء در پس‌زمینه، موسیقی که احساسات را منتقل می‌کند یا حرکتی برای حل یک مشکل. این جزئیات حافظه و قدرت مشاهده کودک را تقویت می‌کند.
وب‌سایت‌های والدینی مانند Magicmaman توصیه می‌کنند از این مرحله برای گفتگو با کودک استفاده کنید؛ مثلاً سوالاتی ساده بپرسید مثل «چه کسی ناراحت است؟»، «چرا او ترسیده؟» یا «او چطور مشکل را حل می‌کند؟».
همچنین بهتر است زمان مشخصی را برای تماشای انیمیشن تعیین کنید و اجازه ندهید این فعالیت تمام روز کودک را درگیر کند. گاهی همراه کودک تماشا کنید و احساسات و رفتارها را نام ببرید. گاهی هم فیلم‌های مشابه یا قسمت‌های نزدیک به هم را پیشنهاد دهید تا به آرامی دایره تجربیات کودک گسترش یابد. بازی کردن صحنه‌ها با عروسک یا تقلید حرکات هم به انتقال داستان به زندگی روزمره کمک می‌کند.
چه زمانی باید نگران شد؟
روزنامه 20 Minutes یادآوری می‌کند که تکرار بیش از حد نگرانی ایجاد می‌کند اگر باعث شود کودک خواب کافی نداشته باشد، بازی نکند، با دوستانش دیدار نکند یا وقتی که تماشای فیلم متوقف می‌شود، اضطراب شدید و طولانی‌مدت نشان دهد. در این موارد یا اگر نگرانی کلی درباره رشد کودک دارید، بهتر است بدون نگرانی و در اسرع وقت با پزشک یا متخصص اطفال مشورت کنید.
در بیشتر موارد، تکرار یک فیلم یک مرحله طبیعی، مفید و گذرا در رشد کودک است که به او کمک می‌کند دنیای اطرافش را بهتر بشناسد و مهارت‌های جدید بیاموزد.
