اگر داخل قمقمه شما لیز و لغزنده شده است، این مشکل ناشی از رسوب آهک نیست بلکه معمولاً به دلیل تشکیل یک لایه زیستی (بیوفیلم) است. وقتی قمقمه چندین بار پر می‌شود اما شسته نمی‌شود، باکتری‌ها در محیط مرطوب آن رشد کرده و تکثیر می‌یابند. برای جلوگیری از این موضوع، کافی است روزانه قمقمه را با آب گرم شستشو دهید و هر دو تا سه روز یک بار آن را با صابون بشویید.
قمقمه‌ای که فقط با آب شیر پر شده اما درب آن بسته و مرطوب باقی مانده باشد، محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیسم‌ها فراهم می‌کند. میکروبیولوژیست کالی نایل، استاد ایمنی غذایی، توضیح می‌دهد که این میکروب‌ها به دیواره‌های قمقمه می‌چسبند، یک لایه محافظ تشکیل می‌دهند و ممکن است وارد آبی شوند که می‌نوشیم. اگر باقی‌مانده آبمیوه، نوشیدنی انرژی‌زا یا قهوه شیرین داخل قمقمه باشد، این محیط گرم و شیرین به شدت مناسب رشد باکتری‌ها و کپک‌ها خواهد بود.
بیوفیلم؛ چگونه قمقمه تمیز به محل تجمع باکتری‌ها تبدیل می‌شود
بیوفیلم لایه‌ای چسبناک و معمولاً نامرئی است که وقتی باکتری‌ها به دیواره‌های قمقمه می‌چسبند و لایه‌ای محافظ ایجاد می‌کنند، شکل می‌گیرد. بدون شستشو، این باکتری‌ها تجمع یافته و وارد آبی می‌شوند که می‌نوشیم. قمقمه‌های استیل ضدزنگ نسبت به مدل‌های پلاستیکی یا شیشه‌ای کمتر مستعد این مشکل هستند.
کالی نایل یادآور می‌شود که میکروارگانیسم‌ها در محیط‌های مرطوب بهتر رشد می‌کنند و در قمقمه‌ای که در دمای اتاق نگهداری می‌شود، سریع‌تر از قمقمه داخل یخچال تکثیر می‌یابند. اگر مایع داخل قمقمه شیرین باشد، مانند آبمیوه یا نوشیدنی انرژی‌زا، رشد باکتری‌ها سریع‌تر خواهد بود.
روش صحیح برای تمیز کردن قمقمه
برای شکستن این چرخه، قانون ساده‌ای وجود دارد: هرگز قمقمه مرطوب و کثیف را رها نکنید. روزانه قمقمه را زیر آب گرم بشویید حتی اگر فقط آب در آن بوده است تا از تجمع رسوبات جلوگیری شود. هر دو تا سه روز یک بار باید قمقمه را با صابون یا مایع ظرفشویی و با استفاده از برس مخصوص یا گوبیون کاملاً تمیز کنید تا لایه بیوفیلم جدا شود.
پزشکان توصیه می‌کنند اگر داخل قمقمه چیزی جز آب می‌ریزید، پس از هر بار استفاده آن را بشویید. برای حفظ این عادت می‌توانید این مراحل را دنبال کنید: درب قمقمه را باز کنید، واشرها و نی احتمالی را جدا کنید، قمقمه را با آب گرم و صابون پر کنید، دیواره‌ها و دهانه را با برس بشویید، سپس با آب تمیز آبکشی کنید و در نهایت قمقمه را به صورت وارونه بگذارید تا خشک شود قبل از بستن درب یا نگهداری آن.
تمیزکاری عمیق و ضدعفونی؛ چه زمانی باید اقدام کرد
اگر داخل قمقمه بسیار لغزنده شده، بوی کپک می‌دهد یا چند روز پر و بسته در کیف مانده است، شستشوی ساده کافی نیست و باید تمیزکاری عمیق انجام شود. این شامل خیساندن در آب گرم با مایع ظرفشویی، برس کشیدن قوی دیواره‌ها، دهانه و رزوه‌ها، و جدا کردن کامل درب، واشرها و نی‌ها است. اگر لکه‌های تیره روی واشر یا نی باقی ماند، بهتر است آن قطعات را تعویض کنید تا تماس با دهان ایمن باشد.
مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (CDC) توصیه می‌کند برای ضدعفونی از محلول کلر قوی‌تر از شستشوی معمولی استفاده شود. این محلول شامل آب ژاول بدون عطر با 5 تا 9 درصد هیپوکلریت سدیم است که به میزان یک قاشق چایخوری در هر لیتر آب سرد رقیق می‌شود. قمقمه را با این محلول پر کنید، چند دقیقه بگذارید بماند، سپس خالی کرده و با آب فراوان آبکشی کنید و در هوای آزاد خشک کنید. این کار را می‌توان هفته‌ای یک بار یا پس از مشاهده کپک انجام داد، البته باید مطمئن شد که جنس قمقمه تحمل آب ژاول را دارد و هرگز آن را با سرکه مخلوط نکنید.
برخی مدل‌های قمقمه در صورتی که تولیدکننده اجازه داده باشد، قابل شستشو در ماشین ظرفشویی نیز هستند.
