تاری دید، دیدن حروفی که روی صفحه نمایش حرکت می‌کنند یا احساس نیاز به جمع‌کردن چشم‌ها برای خواندن، معمولاً به خستگی یا افزایش سن نسبت داده می‌شود. اما دکتر چن وونگ، جراح چشم‌پزشک بریتانیایی، هشدار می‌دهد که این تغییرات که به‌تدریج و به‌صورت نامحسوس رخ می‌دهند، باید حتماً به پزشک گزارش شوند زیرا ممکن است نشانه‌ای از دیابت باشند.
دید مبهم ممکن است به‌تدریج ظاهر شود، گاهی ناپدید شود و دوباره بازگردد و ممکن است فقط یک چشم یا هر دو چشم را درگیر کند. این حالت معمولاً ناشی از تغییرات قابل توجه در قند خون است که بر نحوه تمرکز چشم تأثیر می‌گذارد. اگر این علائم صرفاً به‌خاطر خستگی نادیده گرفته شوند، ممکن است دیابت خاموش پیشرفت کند و به تدریج باعث آسیب به شبکیه و ایجاد رتینوپاتی دیابتی شود.
چگونه قند خون باعث تاری دید می‌شود؟
تار شدن ناگهانی دید، به‌ویژه در پایان روز یا پس از وعده‌های غذایی، می‌تواند به دلیل نوسانات قند خون باشد. وقتی قند خون خیلی بالا یا خیلی پایین می‌رود، عدسی کوچک داخل چشم آب جذب کرده و متورم می‌شود. این تغییر شکل عدسی باعث می‌شود نقطه کانونی تصویر جابجا شده و تصویر تار شود. خوشبختانه این اختلال موقتی است و اگر نوسانات قند خون محدود باشند، قابل برگشت است.
این علامت باید باعث شود فرد سریعاً آزمایش خون انجام دهد و منتظر تغییر دائمی در دید نماند. زیرا در طولانی‌مدت، دیابت کنترل‌نشده فقط باعث تاری موقت دید نمی‌شود، بلکه قند خون بالا به رگ‌های کوچک شبکیه آسیب می‌رساند. این رگ‌ها نشت می‌کنند، باعث تورم شبکیه می‌شوند و سپس رگ‌های جدید و غیرطبیعی ایجاد می‌شود که بسیار شکننده بوده و ممکن است خونریزی کنند. این عارضه به نام رتینوپاتی دیابتی شناخته می‌شود.
رتینوپاتی دیابتی و اهمیت تشخیص زودهنگام
دکتر وونگ می‌گوید تقریباً همه افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و حدود دو سوم مبتلایان به دیابت نوع 2، طی ۲۰ سال پس از تشخیص، درجاتی از رتینوپاتی دیابتی را تجربه خواهند کرد. او تأکید می‌کند که اگر این آسیب‌ها در مراحل اولیه شناسایی شوند، می‌توان به حفظ دائمی بینایی فرد امیدوار بود. اما اگر منتظر بمانیم تا دید به‌طور قابل توجهی آسیب ببیند، برخی از این آسیب‌ها ممکن است غیرقابل بازگشت شوند.
نشانه‌های هشداردهنده و اقدامات لازم
برای همه افراد دیابتی، پیگیری منظم چشم‌پزشکی توصیه می‌شود حتی اگر هیچ علامتی نداشته باشند. اما برخی علائم چشمی باید فوراً باعث مراجعه به پزشک شوند، از جمله:
- تاری دید یا مبهم شدن دید که در چند روز ظاهر شده یا بدتر می‌شود.
- احساس وجود پرده، لکه تاریک یا ناحیه‌ای خالی در میدان دید.
- ظاهر شدن تعداد زیادی نقاط یا خطوط شناور سیاه که با حرکت چشم جابجا می‌شوند.
- کاهش ناگهانی دید حتی اگر بدون درد باشد.
دکتر وونگ هشدار می‌دهد که ظهور ناگهانی نقاط شناور ممکن است نشانه خونریزی داخل چشم باشد و نیاز به مراجعه فوری به چشم‌پزشک دارد. معاینه شبکیه یا رتینوگرافی می‌تواند وضعیت رگ‌های شبکیه را به‌طور مستقیم نشان دهد.
او در پایان یادآوری می‌کند که اهمیت پیگیری منظم چشم‌پزشکی فقط برای حفظ سلامت چشم‌ها نیست، بلکه شبکیه چشم نمایانگر وضعیت کلی سلامت بدن است. هر فردی که تغییر تدریجی یا ناگهانی در دید خود مشاهده می‌کند نباید آن را به‌عنوان بخشی طبیعی از پیری بپذیرد و باید برای معاینه به پزشک مراجعه کند.
