نارسایی قلبی به معنای ناتوانی عضله قلب در پمپاژ خون به صورت طبیعی در بدن است. این بیماری شایع و جدی، در فرانسه حدود ۱.۵ میلیون نفر را مبتلا کرده و طبق آمار بیمه سلامت، شیوع آن هر چهار سال ۲۵ درصد افزایش می‌یابد. نارسایی قلبی پس از ۶۵ سالگی، مهم‌ترین دلیل بستری شدن بیماران است و سالانه باعث مرگ حدود ۷۰ هزار نفر می‌شود. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان مناسب آن اهمیت بسیار بالایی در سلامت عمومی دارد.
یک پزشک عمومی بریتانیایی به نام دکتر سرمد مزهر در شبکه‌های اجتماعی روشی ساده برای تشخیص اولیه نارسایی قلبی معرفی کرده است. این آزمایش خانگی فقط پنج ثانیه طول می‌کشد: کافی است با انگشتان خود ساق پا را به مدت پنج ثانیه فشار دهید. اگر پس از برداشتن فشار، جای انگشت روی پوست باقی بماند، این نشانه «ادم فشاری» یا «œdème prenant le godet» است که می‌تواند به تجمع مایعات در پاها اشاره داشته باشد.
دلایل مختلف ادم فشاری
دکتر مزهر توضیح می‌دهد که این علامت همیشه به معنای بیماری جدی نیست و ممکن است دلایل خوش‌خیم هم داشته باشد. این حالت معمولاً نشان‌دهنده تجمع مایعات در پاها است که می‌تواند ناشی از گردش خون ضعیف یا افزایش مایعات بدن باشد. اگر این علامت خفیف و موقتی باشد، ممکن است به دلیل ایستادن طولانی، گرمای زیاد، بارداری یا اضافه وزن ایجاد شده باشد.
اما اگر این آزمایش به طور مکرر و در طولانی مدت همین نتیجه را نشان دهد، باید به پزشک مراجعه کرد. این وضعیت ممکن است نشانه‌ای از اختلال در عملکرد وریدها، نارسایی قلبی، بیماری‌های کلیوی یا کبدی باشد. همچنین اگر یک پا نسبت به پای دیگر ورم بیشتری داشته باشد، احتمال وجود لخته خون در پا وجود دارد.
دکتر مزهر می‌گوید: «حتی اگر بیمار به کلینیک مراجعه کند، نمی‌توانم علت دقیق را بلافاصله تشخیص دهم و نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتر مانند آزمایش خون، اکوکاردیوگرافی یا سونوگرافی پا است.»
علائم دیگر نارسایی قلبی که باید مراقب آنها بود
ادم فشاری یکی از علائم رایج بیماران مبتلا به نارسایی قلبی است. وقتی قلب قادر به پمپاژ صحیح خون نباشد، فشار در رگ‌های خونی افزایش یافته و باعث نشت مایع به بافت‌های اطراف می‌شود. این وضعیت معمولاً در طول روز بدتر می‌شود.
علاوه بر ورم پا، بیماران ممکن است علائمی مانند تنگی نفس غیرمعمول، خستگی مزمن، سرگیجه و غش، سرفه مداوم، خس‌خس سینه، نفخ شکم، کاهش اشتهای غیرعادی، تغییرات وزن بدون دلیل، سردرگمی ذهنی و ضربان قلب سریع، نامنظم یا نامنظم را تجربه کنند.
