آرتروز به تدریج غضروفی را که انتهای استخوانها را میپوشاند تخریب میکند. با نازک شدن این لایه محافظ، حرکت مفصل دشوار شده و درد، تورم و کاهش تحرک ظاهر میشود. درمانهای فعلی عمدتاً به تسکین این علائم میپردازند و در موارد پیشرفته، تعویض مفصل مطرح میشود.
اما پژوهشگران دانشگاه استنفورد رویکردی متفاوت را دنبال کردهاند؛ آنها با هدف قرار دادن مکانیزمی مرتبط با پیری بافتها، درمان جدیدی ارائه دادهاند. این تیم با مسدود کردن پروتئینی به نام 15-PGDH که با افزایش سن بیشتر میشود، توانستند در موشهای مسن غضروف زانوی فرسوده را بازسازی کنند.
حفاظت از غضروف پس از آسیب زانو
محققان همچنین بررسی کردند که آیا این روش میتواند روی زانویی که قبلاً آسیب دیده اثرگذار باشد یا خیر. آنها به آسیب رباط صلیبی قدامی که در ورزشکاران شایع است و ممکن است سالها بعد به آرتروز منجر شود، توجه کردند. در موشها، مهارکننده 15-PGDH دو بار در هفته به مدت چهار هفته پس از آسیب تجویز شد. موشهای درمان شده علائم آرتروز کمتری نشان دادند، حرکت طبیعیتری داشتند و بیشتر از پای آسیب دیده استفاده کردند.
نتایج امیدوارکننده روی غضروف انسان
پس از موفقیت در موشها، تیم تحقیقاتی این مهارکننده را روی نمونههای غضروفی بیماران مبتلا به آرتروز که تحت جراحی تعویض کامل زانو قرار گرفته بودند، آزمایش کرد. پس از یک هفته درمان، تعداد سلولهای غضروفی که 15-PGDH را بیان میکردند کاهش یافت. همچنین فعالیت ژنهای مرتبط با تخریب غضروف و فیبروغضروف کمتر شد و نمونهها شروع به تولید غضروف مفصلی کردند.
این یافتهها نشان میدهد که سلولهای غضروفی انسان نیز میتوانند رفتار خود را با مسدود کردن 15-PGDH تغییر دهند. پژوهشگران میگویند: «این مکانیزم بسیار شگفتانگیز است و درک ما از بازسازی بافتها را دگرگون کرده است. بسیاری از سلولهای موجود در غضروف پروفایلهای ژنتیکی خود را تغییر میدهند و هدف قرار دادن این سلولها میتواند تأثیر بالینی گستردهای داشته باشد.»
با این حال، دانشمندان هنوز با احتیاط برخورد میکنند و تأکید دارند که این درمان هنوز در بیماران زنده برای بازسازی غضروف زانو اثبات نشده است. نتایج به دست آمده در موشها و نمونههای انسانی گامی اولیه محسوب میشوند.
یک مهارکننده خوراکی 15-PGDH قبلاً در فاز اول آزمایشهای بالینی برای درمان ضعف عضلانی مرتبط با سن آزمایش شده است. پژوهشگران امیدوارند بتوانند همین رویکرد را برای مقابله با از دست دادن غضروف زانو نیز ارزیابی کنند.




