در توسکانی، بین سپتامبر تا پایان اکتبر، نانوایی‌ها پر می‌شوند از بوی نان تازه و همچنین شیاچیاتا کن اووا، نوعی کیک برشته و شیرین که با انگورهای سیاه تهیه می‌شود و انگشتان را به رنگ بنفش آغشته می‌کند. این شیرینی که ترکیبی از فوکاچیا و دسر سنتی است، تنها در فصل برداشت انگور پخته می‌شود و به همین دلیل برای بسیاری جالب و ناشناخته است.
شیاچیاتا در زبان ایتالیایی به نوعی فوکاچیا اشاره دارد؛ خمیری نرم و تخت که در نسخه کن اووا، در اطراف فلورانس، پراتو و گروسِتو، لایه‌ای ضخیم از انگورهای سیاه بین دو لایه خمیر قرار می‌گیرد و سپس روی آن نیز انگورهای بیشتری چیده می‌شود. مواد اولیه ساده و شامل آرد، خمیرمایه، آب، کمی شکر و مقدار زیادی روغن زیتون است. انگورهای استفاده شده معمولاً از گونه‌های محلی کانایولا یا سانجیووزه هستند که دانه‌های کوچک و معطر دارند.
این شیرینی بخشی از میراث غذایی توسکانی محسوب می‌شود و در فهرست محصولات کشاورزی سنتی ایتالیا ثبت شده است. به همین دلیل، شیاچیاتا کن اووا تنها یک کیک ساده نیست بلکه نمادی از فرهنگ و تاریخ منطقه است.
شیرینی مخصوص فصل برداشت انگور
طبق اطلاعات سایت گردشگری رسمی توسکانی، این کیک بیشتر در زمان برداشت انگور یعنی از سپتامبر تا اکتبر تهیه می‌شود. انگورهای فراوانی که گاهی کمی آسیب دیده‌اند، به جای دور ریختن، در تهیه این کیک استفاده می‌شوند. به همین دلیل به آن «دولچه دلا وندمیا» یا دسر برداشت انگور گفته می‌شود و در روستاهای اطراف فلورانس و پراتو بسیار رایج است.
در خانواده‌های کشاورز، این شیرینی به عنوان میان‌وعده‌ای برای کارگران برداشت انگور مصرف می‌شد، معمولاً گرم یا در دمای محیط. شکر اضافه شده به همراه شیرینی طبیعی انگور، این دسر را به خوراکی پرانرژی و مناسب فصل پاییز تبدیل می‌کند که معمولاً به صورت قطعات کوچک و مانند نان شیرینی سرو می‌شود، اغلب در عصرانه یا صبحانه روزهای جشن.
طرز تهیه آسان شیاچیاتا کن اووا با انگور سیاه
بر اساس نسخه‌ای که در سایت مارمیتون منتشر شده و توسط جولی آندرو در ایتالیا تهیه شده است، مواد لازم برای خمیر شامل ۳۵۰ گرم آرد نوع T65، ۲ گرم خمیرمایه تازه (یا ۶ تا ۷ گرم خمیرمایه خشک)، کمی نمک، ۴۰ گرم شکر، یک قاشق چایخوری دانه‌های انیسون و یک قاشق غذاخوری روغن زیتون است. برای مواد رویه نیز ۸۰۰ گرم انگور سیاه آبدار از نوع موسکات، ۳ قاشق غذاخوری روغن زیتون، ۴۰ گرم شکر و ۲ شاخه رزماری تازه نیاز است.
ابتدا ۲۰۰ میلی‌لیتر آب ولرم (۳۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد) برای فعال کردن خمیرمایه استفاده می‌شود. سپس آرد، نمک و شکر مخلوط شده و خمیرمایه به آن افزوده می‌شود. بعد از اضافه کردن باقی آب، خمیر به مدت ۵ تا ۷ دقیقه ورز داده می‌شود تا نرم و لطیف شود و روغن زیتون به آن اضافه می‌شود.
پس از یک ساعت استراحت اولیه، روغن زیتون با رزماری گرم می‌شود تا عطر آن گرفته شود. قالبی به اندازه ۳۵ در ۲۰ سانتی‌متر چرب و شکرپاشی می‌شود و خمیر به دو قسمت تقسیم می‌شود. ابتدا دو سوم انگورها، شکر و روغن روی لایه اول خمیر گذاشته می‌شود، سپس لایه دوم خمیر روی آن قرار گرفته و باقی انگورها به خوبی در خمیر فرو برده می‌شوند. لبه‌ها بسته شده و خمیر نیم ساعت دیگر استراحت می‌کند.
کیک در دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد به مدت حدود ۳۵ دقیقه پخته می‌شود. برای جلوگیری از خیس شدن بیش از حد کیک، بهتر است از انگورهای رسیده اما سفت استفاده شود و قبل از سرو، سطح کیک کاملاً طلایی شده باشد. این شیرینی معمولاً گرم و در قطعات ضخیم سرو می‌شود.
