مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً با هدف مقابله با عفونت‌های باکتریایی انجام می‌شود، اما این داروها می‌توانند تعادل باکتری‌های مفید روده را نیز مختل کنند. پژوهشی جدید از دانشگاه NYU Langone Health نشان می‌دهد که مصرف مواد غذایی شیرین در طول درمان با آنتی‌بیوتیک ممکن است این اختلال را تشدید کند.
محققان آمریکایی در این مطالعه دریافتند که رژیم غذایی با قند بالا با تغییرات شدیدتر در میکروبیوتای روده همراه است. این یافته‌ها پیشنهاد می‌کند که محدود کردن مصرف مواد غذایی بسیار شیرین در دوره و پس از درمان آنتی‌بیوتیکی می‌تواند مفید باشد. البته برای تایید این اثر و بررسی امکان کاهش آن از طریق تغییر رژیم غذایی، تحقیقات بیشتری لازم است.
چگونه قند به باکتری‌ها کمک می‌کند؟
آنتی‌بیوتیک‌ها برای از بین بردن باکتری‌های مضر طراحی شده‌اند، اما به طور ناخواسته می‌توانند باکتری‌های مفید روده را نیز تحت تاثیر قرار دهند. این باکتری‌ها نقش‌های مهمی در هضم غذا و تقویت سیستم ایمنی بدن دارند. تنوع میکروبی روده به مقاومت بهتر در برابر باکتری‌های بیماری‌زا کمک می‌کند.
زمانی که آنتی‌بیوتیک‌ها تعادل میکروبی را به هم می‌زنند، برخی باکتری‌های مقاوم می‌توانند فرصت یافته و رشد بیشتری داشته باشند. در این شرایط، رژیم غذایی وارد بازی می‌شود. محققان با بررسی رژیم غذایی 173 بیمار تحت درمان سرطان خون و پیوند سلول‌های بنیادی، دریافتند هرچه مصرف قند بیشتر باشد، اختلال میکروبی روده شدیدتر است.
نتایج آزمایش‌های حیوانی
یکی از نکات مهم این مطالعه افزایش باکتری Enterococcus faecium است که می‌تواند باعث عفونت‌های مقاوم به درمان شود و در افراد با رژیم غذایی پرقند بیشتر دیده شده است. آزمایش‌ها روی موش‌ها نیز نشان داد موش‌هایی که همزمان آنتی‌بیوتیک و ساکارز (قند معمولی) دریافت کردند، افزایش چشمگیری در تعداد این باکتری‌ها داشتند؛ به طوری که در روز سوم تعداد این باکتری‌ها 16.3 برابر و در روز ششم 33.4 برابر بیشتر از حالت اولیه بود.
این نتایج نشان می‌دهد برخی باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک ممکن است از قند موجود در روده برای تکثیر سریع‌تر استفاده کنند. با این حال، نتایج آزمایش روی موش‌ها به تنهایی نمی‌تواند اثبات کند که همین روند در انسان‌ها نیز به همان شکل رخ می‌دهد و تحقیقات بیشتری برای درک دقیق‌تر تاثیر قند بر میکروبیوتا لازم است.
توصیه‌های تغذیه‌ای در دوره مصرف آنتی‌بیوتیک
محققان تاکید دارند که هدف حذف کامل کربوهیدرات‌ها نیست و نیازی به تغییرات شدید در رژیم غذایی وجود ندارد. بلکه توصیه می‌شود در دوره درمان از مصرف بیش از حد مواد غذایی و نوشیدنی‌های حاوی قند افزوده مانند شیرینی‌ها، کیک‌ها، بیسکویت‌ها، نوشابه‌ها و سایر محصولات بسیار شیرین خودداری شود.
البته این نکات تغذیه‌ای جایگزین رعایت دقیق دستور پزشک در مصرف آنتی‌بیوتیک نیست و بیماران باید دارو را طبق نسخه مصرف کنند و بدون مشورت پزشک درمان را قطع یا تغییر ندهند.
