خرید مواد غذایی از سوپرمارکت زمانی که بخواهیم فقط غذاهای سالم انتخاب کنیم، میتواند بسیار پیچیده و گیجکننده باشد. فهرست طولانی مواد تشکیلدهنده و تنوع محصولات با درجههای مختلف فرآوری، تصمیمگیری را دشوار میکند. بهویژه غذاهای فوقفرآوری شده که به دلیل ارتباطشان با مشکلات مختلف سلامتی، توجه زیادی را به خود جلب کردهاند.
روث کلاگ، خبرنگار حوزه سلامت در بیبیسی، از مِیو هانان، متخصص تغذیه عضو انجمن تغذیه بریتانیا، خواست فهرست خرید هفتگیاش را بررسی کند. طبق تعریف تجربی، محصولی که بیش از پنج ماده تشکیلدهنده داشته باشد و حداقل یکی از آنها افزودنیها، امولسیفایرها یا طعمدهندههایی باشد که در آشپزی خانگی معمول نیست، بهعنوان غذای فوقفرآوری شده شناخته میشود.
مطالعات متعددی نشان دادهاند که مصرف زیاد این نوع غذاها با چاقی، بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و برخی مشکلات روانی مرتبط است. دکتر کریس ون تولکن، متخصص این حوزه، معتقد است که اجتناب کامل از این محصولات تقریباً غیرممکن است.
اما مِیو هانان تأکید میکند که وجود این غذاها در سبد خرید بهتنهایی نشاندهنده رژیم غذایی ناسالم نیست. در بررسی خریدهای روث کلاگ، علاوه بر غلات، غذاهایی مانند ناگت مرغ نیز دیده شد. هانان میگوید: «این یک غذای فوقفرآوری شده است، اما من اغلب برای خانوادهام میخرم چون فواید تغذیهای زیادی دارد.» او نسبت به ایجاد ترس بیمورد از این غذاها هشدار میدهد و میگوید که تقسیمبندی غذاها به «خوب» و «بد» فقط باعث افزایش اضطراب میشود که برای سلامت روان مفید نیست.
هانان یادآور میشود که وجود افزودنیها یا مواد با نامهای پیچیده بهتنهایی کیفیت تغذیهای محصول را تعیین نمیکند. برخی از این مواد، مانند عوامل پفدهنده در ناگت مرغ، به ایجاد بافت ترد و سبک کمک میکنند. او میگوید: «اگرچه ناگت منبع خوبی از پروتئین است، اما نسبت به سینه مرغ ساده چربی و نمک بیشتری دارد و بهتر است بهصورت معتدل مصرف شود و در چارچوب یک رژیم متعادل قرار گیرد.»
او تأکید میکند که هیچ غذای واحدی نمیتواند رژیم غذایی را سالم یا ناسالم کند، بلکه تعادل کلی در طول زمان اهمیت دارد.
جایگاه غذاهای فوقفرآوری شده در رژیم غذایی
دکتر دیوید جولیان مککلمنتس، متخصص علوم غذایی، معتقد است تعریف دقیق غذاهای فوقفرآوری شده هنوز مبهم است و تمرکز صرف بر فرآوری، موضوع را بیش از حد ساده میکند. برخی تحقیقات نشان دادهاند که این غذاها ممکن است باعث پرخوری یا تغییر در میکروبیوم روده شوند، اما دادهها کافی نیستند تا فرآوری صنعتی را بهتنهایی مضر بدانند.
از سوی دیگر، دکتر کریس ون تولکن میگوید برخی روشهای صنعتی باعث میشوند این محصولات بهراحتی و به مقدار زیاد مصرف شوند و بر اهمیت اطلاعرسانی بهتر در مورد میزان چربی، قند و نمک در این محصولات تأکید میکند.
فدراسیون غذا و نوشیدنی بریتانیا، نماینده صنایع غذایی این کشور، این دیدگاهها را رد میکند و میگوید اعضایش طی پنج سال گذشته میزان نمک، قند و کالری محصولات خود را تقریباً ۲۰ درصد کاهش دادهاند و محصولات جدیدی مطابق با توصیههای تغذیهای عرضه کردهاند.
در نهایت، مِیو هانان تأکید میکند که نباید رژیم غذایی را به چند محصول خاص محدود کرد. غذاهای فوقفرآوری شده میتوانند بهطور محدود و در چارچوب یک رژیم متنوع جای داشته باشند، به شرطی که کل رژیم شامل گروههای غذایی مختلف باشد و غذاهای پرنمک، پرقند یا پرچرب بخش عمدهای از وعدهها را تشکیل ندهند.




