امروزه توجه به رژیم غذایی برای حفظ سلامت قلب و تناسب اندام رایج شده است، اما آیا می‌دانستید که نوع تغذیه شما می‌تواند بر وضعیت مغزتان در ۲۰ تا ۳۰ سال آینده نیز تأثیرگذار باشد؟ پژوهشی که در مجله علمی Aging Research Reviews منتشر شده، نشان می‌دهد محدودیت کالری و برخی انواع روزه‌داری متناوب ممکن است روند پیری مغز را تغییر دهند.
در این مطالعه، محققان به بررسی گسترده‌ای از تحقیقات آزمایشگاهی پرداختند که در آن‌ها میزان دریافت انرژی یا زمان‌های مصرف غذا محدود شده بود. نتایج کلی امیدوارکننده است و نشان می‌دهد در این مدل‌ها مغز بهتر می‌تواند در برابر گذر زمان مقاومت کند.
کاهش تجمع پروتئین‌های سمی در مغز با روزه‌داری
در این مرور مطالعاتی، دو رویکرد اصلی مورد توجه قرار گرفته است. محدودیت کالری به معنای کاهش مصرف کالری نسبت به حالت عادی است، به شرطی که نیازهای بدن به مواد مغذی، ویتامین‌ها و پروتئین‌ها تأمین شود. محدودیت غذایی گسترده‌تر است و شامل انواع روزه‌داری متناوب می‌شود؛ مانند خوردن غذا فقط در بازه زمانی مشخصی از روز یا تناوب روزهای محدود و روزهای عادی.
مطالعات روی موش‌ها نشان داده است که در طول روزه‌داری، تجمع پروتئین‌های سمی در مغز کاهش می‌یابد، رگ‌های مغزی سالم‌تر باقی می‌مانند و عملکرد حافظه در آزمایش‌ها بهتر است.
چرا این رژیم‌ها بر مغز تأثیر می‌گذارند؟
تحقیقات جمع‌آوری شده در این مرور نشان می‌دهد که در شرایط محدودیت غذایی، سلول‌های مغزی سیستم‌های داخلی پاکسازی خود را فعال‌تر می‌کنند. این سیستم‌ها قادر به تجزیه پروتئین‌های معیوب و سایر ضایعات سلولی هستند که با افزایش سن تجمع می‌یابند. همچنین این نوع تغذیه التهاب مزمن که نوعی تحریک دائمی و خفیف بدن است و به آسیب نورون‌ها منجر می‌شود را کاهش می‌دهد و به حفظ فرآیندهای تولید انرژی در سلول‌ها کمک می‌کند.
مغزی که بهتر بتواند ضایعات خود را مدیریت کند، التهاب کمتری داشته باشد و انرژی را به شکل مؤثر مصرف کند، احتمالاً مقاومت بیشتری در برابر آسیب‌های ناشی از پیری خواهد داشت.
هشدارها و توصیه‌ها
با وجود نتایج مثبت، شواهد فعلی کافی نیست که محدودیت کالری یا روزه‌داری متناوب را به عنوان راهکار قطعی برای محافظت از مغز توصیه کرد. روزه‌داری شدید یا بدون نظارت ممکن است باعث کمبود مواد مغذی شود و مشکلاتی مانند اختلالات قند خون یا تشدید اختلالات رفتاری غذایی را ایجاد کند.
بنابراین پیش از تغییر برنامه غذایی خود برای محافظت از مغز، به ویژه اگر دارو مصرف می‌کنید یا بیماری مزمن دارید، مشورت با پزشک ضروری است.
