وقتی یکی از اعضای خانواده بارها سوالات تکراری می‌پرسد یا در محله‌ای که خوب می‌شناسد گم می‌شود، بسیاری بلافاصله به بیماری آلزایمر فکر می‌کنند. اما همه فراموشی‌ها نشانه این بیماری نیستند. سوال مهم این است که از چه زمانی باید به پزشک عمومی مراجعه کرد؟
آلزایمر یک اختلال پیش‌رونده عصبی است که حافظه، زبان، جهت‌یابی و رفتار را تحت تاثیر قرار می‌دهد. متخصصان تاکید دارند که مراجعه به پزشک با مشاهده اولین تغییرات در حافظه، ارتباطات، شخصیت یا رفتار، امکان مدیریت بهتر بیماری و بهبود کیفیت زندگی را فراهم می‌کند.
چه فراموشی‌هایی طبیعی است و چه مواردی هشداردهنده‌اند؟
فراموشی‌های گاه‌به‌گاه مانند فراموش کردن نام یک شخص و به یاد آوردن آن بعداً یا فراموشی پس از یک شب بی‌خوابی، طبیعی هستند و لزوماً به آلزایمر مربوط نمی‌شوند. اما اگر این مشکلات به طور مکرر رخ دهند، در طول ماه‌ها تشدید شوند و زندگی روزمره را مختل کنند، باید به آن توجه کرد. این مشکلات می‌توانند شامل ناتوانی در پرداخت قبوض، دنبال کردن دستور پخت غذا یا پیدا کردن مسیر در مکان‌های آشنا باشند.
علاوه بر حافظه، علائم اولیه ممکن است شامل مشکلات زبانی (مانند فراموش کردن کلمات یا کاهش روانی صحبت)، گم شدن در مکان‌های آشنا، یا تغییرات رفتاری مانند اضطراب جدید، تحریک‌پذیری یا کناره‌گیری اجتماعی باشند.
بنیاد آلزایمر تاکید می‌کند که وجود یک علامت به تنهایی برای تشخیص کافی نیست، اما تغییر تدریجی و قابل توجه در عملکرد روزانه باید باعث مراجعه به پزشک شود.
چه زمانی باید به پزشک عمومی مراجعه کرد و چه موقع اورژانسی است؟
اگر این علائم طی چند هفته یا ماه تکرار شوند و اطرافیان نگران باشند، باید به پزشک عمومی مراجعه کرد، به ویژه اگر مشکلات زندگی روزمره را مختل کنند. برخی نشانه‌های مشخص که نیاز به تعیین وقت دارند عبارتند از:
- فراموشی مکرر رویدادهای اخیر و پرسیدن سوالات تکراری در طول روز
- مشکل جدید در مدیریت بودجه، دنبال کردن دستورهای آشنا یا استفاده از وسایل معمول
- کاهش روانی صحبت، فراموش کردن کلمات و نیاز به توقف برای پیدا کردن ایده‌ها
- گم شدن در محله آشنا، ندانستن روز هفته یا تغییرات واضح خلقی مانند افسردگی، اضطراب، تحریک‌پذیری یا بی‌حالی
اما اگر کاهش حافظه ناگهانی باشد و با فلج یک طرف بدن، مشکل ناگهانی در صحبت کردن، از دست دادن بینایی، سردرد شدید، اختلال تعادل، گیجی ناگهانی یا تشنج همراه شود، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
آمادگی و روند مراجعه به پزشک برای بررسی آلزایمر
در جلسه پزشک عمومی ابتدا فرد و در صورت امکان یکی از نزدیکان او درباره زمان شروع علائم و تاثیر آن بر زندگی روزمره صحبت می‌کنند. سپس پزشک تست‌های غربالگری مانند MMSE، تست ساعت یا تست پنج کلمه را انجام می‌دهد و معاینه بالینی و آزمایش خون برای بررسی علل قابل درمان مانند افسردگی، اضطراب شدید، کمبود مواد مغذی یا عوارض دارویی درخواست می‌کند.
بنیاد تحقیقات آلزایمر توصیه می‌کند برای این ملاقات، موارد مشکوک را در دفترچه‌ای یادداشت کرده و فهرست کامل داروها، شامل داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها را همراه داشته باشید و در صورت امکان با همراه مراجعه کنید.
اگر اختلال عصبی تایید شود، پزشک فرد را به کلینیک حافظه در بیمارستان ارجاع می‌دهد. در فرانسه حدود ۴۰۰ مرکز تخصصی وجود دارد که گزارش آن‌ها معمولاً ظرف هشت روز به پزشک عمومی ارسال می‌شود.
