ویتامین B12 نقش مهمی در عملکردهای حیاتی بدن ایفا میکند؛ این ویتامین به تولید گلبولهای قرمز که مسئول انتقال اکسیژن در بدن هستند کمک میکند، همچنین برای عملکرد صحیح سلولهای عصبی ضروری است و از بروز کمخونی جلوگیری میکند. کمبود این ویتامین میتواند باعث علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه و تپش قلب شود.
وقتی کمبود ویتامین B12 رخ میدهد، بدن گلبولهای قرمز کافی تولید نمیکند و در نتیجه بافتها و اندامها اکسیژن کافی دریافت نمیکنند که منجر به خستگی و ضعف میشود. افراد مبتلا به این کمبود اغلب احساس خستگی مفرط، بیحالی و کمبود انرژی حتی پس از یک خواب کامل را گزارش میکنند.
علائم پوستی کمبود ویتامین B12
یکی از علائم قابل مشاهده کمبود ویتامین B12 روی پوست، احساس سوزنسوزن شدن یا بیحسی است که به آن پارستزی گفته میشود. این حالت معمولاً در دستها و بازوها دیده میشود اما ممکن است در پاها و ساقها نیز احساس شود. دلیل این موضوع محافظت ویتامین B12 از غلاف میلین اطراف اعصاب است که از آسیب عصبی جلوگیری میکند؛ کاهش این ویتامین باعث کاهش میلین و بروز این علائم میشود.
نشانه دیگر کمبود ویتامین B12 تغییر رنگ پوست به زرد کمرنگ است. این حالت به دلیل تجزیه سریعتر گلبولهای قرمز و آزاد شدن رنگدانهای به نام بیلیروبین رخ میدهد که به پوست رنگ زرد میبخشد.
اگر این علائم پوستی همراه با خستگی مداوم مشاهده شدند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. آزمایش خون ساده میتواند کمبود ویتامین B12 را تشخیص دهد و درمان مناسب آغاز شود.
چه کسانی در معرض خطر کمبود ویتامین B12 هستند؟
رژیم غذایی کم ویتامین B12 یکی از اصلیترین دلایل کمبود آن است. این ویتامین عمدتاً در محصولات حیوانی مانند گوشت (گاو، مرغ)، ماهی و غذاهای دریایی، لبنیات و تخممرغ یافت میشود. بنابراین افرادی که رژیم گیاهخواری یا وگان سختگیرانه دارند بیشتر در معرض کمبود ویتامین B12 قرار دارند.
علاوه بر رژیم غذایی، برخی مشکلات گوارشی مانند بیماری کرون، گاستریت یا جراحیهای باریاتریک نیز میتوانند جذب این ویتامین را کاهش دهند و باعث کمبود آن شوند.
